أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
164
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
آنان بكشند و بگيرند و بر بندند و در حديث است كه ترك را مادامى كه تركتان گفتهاند ، ترك كنيد « 1 » و از بريده روايت كنند كه گويد : پيامبر ( ص ) فرمود : « اى بريده همانا پس از من لشكرهايى به هر سوى گسيل دارند . چون چنين شد تو در لشكر مشرق باش ، و از آن نيز در لشكر خراسان ، و از آن در لشكرى كه به سرزمينى به نام مرو رود . و چون بدانجا رسيدى در شهر آن در آى ، كه ذو القرنين آن را ساخته است و عزير در آن نماز گزارده است . نهرهاى با بركت در آن روان باشند و تا رستاخيز بر هر نهرى فرشتهاى آخته شمشير ايستاده باشد تا از مردمش بدى را باز راند . » اين بود كه بريده بر مرو آمد و هم در آن جاى در گذشت . و بسا كه ملامتگرى كوشيده باشد تا مردم خراسان را به بخل نسبت كند . و بدين سخن ثمامه * 212 : « خروس هر شهر ، خود از زمين دانهچيند و خروس مرو دانه از منقار مرغان ربايد . » بد آنان گويد ، ليكن اين دروغى آشكار است . چه ، به چشم ديده شود كه خروس مرو نيز چونان همه خروسهاى ديگر جاهاى روى زمين است . و مردم خراسان راست بخشندگانى از همگان برتر و بزرگانى بر قلهء بزرگيها رسيده كه كس پا بپايشان رفتن نتواند . و بدان قلهها رسيدن نيارد . از اينانند برمكيان . كه ما يك تن نشناسيم كه تا به پايهء آنان به سلطان نزديك شده باشد ، و به اندازهء آنان دل و دست بخشندگى باز هشته باشد ، و به كردار خوب دست يازيده باشد ، و در حفظ و سرپرستى بيت المال ، در
--> ( 1 ) - اين گونه احاديث را كه مؤلفان در سياق كلام ، ذكر مىكنند و بدون ذكر سند به استناد به حافظه باز مىگويند ، بايد بر موازين و قواعد علم حديث عرضه كرد تا صحت و سقم آنها درست معلوم گردد . ظاهرا اين گونه احاديث ، با نظر انسانى و ديد جهانى اسلام ، و فلسفهء راقى إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ ( سورهء 49 « حجرات » آيهء 14 ) منافى است و بدين گونه صحت آنها مخدوش است .